XX əsrin ən görkəmli nəzəri fiziklərindən biri hesab olunan Məhəmməd Əbdüs Salam yalnız Pakistanın deyil, bütün İslam dünyasının elm tarixində xüsusi yer tutur. O, fundamental fizika sahəsində əldə etdiyi mühüm nailiyyətlərlə dünya elminə böyük töhfələr vermiş və 1979-cu ildə Nobel Mükafatına layiq görülən ilk pakistanlı alim kimi tarixə düşmüşdür.
1926-cı il yanvarın 29-da Britaniya Hindistanının Canq şəhərində anadan olan Əbdüs Salam kiçik yaşlarından qeyri-adi intellekti ilə seçilirdi. Təhsil həyatında göstərdiyi yüksək nəticələr ona dünyanın nüfuzlu ali təhsil müəssisələrində təhsil almaq imkanı yaratdı. Daha sonra o, nəzəri fizika sahəsində araşdırmalarını davam etdirərək beynəlxalq elmi ictimaiyyətdə tanınmağa başladı.
Əbdüs Salamın ən mühüm elmi nailiyyəti elektromaqnit və zəif nüvə qarşılıqlı təsirlərinin vahid nəzəriyyəsinin yaradılmasına verdiyi töhfələrdir. Bu nəzəriyyə müasir hissəciklər fizikasının əsasını təşkil edən Standart Modelin formalaşmasında həlledici rol oynadı. Alim bu istiqamətdəki araşdırmalarına görə amerikalı fiziklər Şeldon Qlaşou və Stiven Vaynberqlə birlikdə 1979-cu ildə Fizika üzrə Nobel Mükafatına layiq görüldü.
Onun elmi fəaliyyəti yalnız nəzəri tədqiqatlarla məhdudlaşmırdı. Əbdüs Salam inkişaf etməkdə olan ölkələrdə elmin və təhsilin inkişafına böyük önəm verirdi. O, gənc alimlərin beynəlxalq elmi mühitə inteqrasiyasını dəstəkləyir, xüsusilə Asiya, Afrika və Yaxın Şərq ölkələrindən olan tədqiqatçıların imkanlarının genişləndirilməsi üçün çalışırdı.
Bu məqsədlə onun təşəbbüsü ilə İtaliyanın Triest şəhərində Beynəlxalq Nəzəri Fizika Mərkəzi yaradıldı. Mərkəz qısa müddətdə dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn alimlərin əməkdaşlıq platformasına çevrildi və bu gün də beynəlxalq elm məkanında mühüm rol oynamaqdadır.
Məhəmməd Əbdüs Salam elmi nailiyyətləri ilə yanaşı, elmə münasibəti və gələcək nəsillərə verdiyi mesajlarla da yadda qalıb. O hesab edirdi ki, elmin inkişafı xalqlar arasında körpü rolunu oynayır və bəşəriyyətin tərəqqisinin əsas şərtlərindən biridir.
1996-cı il noyabrın 21-də Böyük Britaniyanın Oksford şəhərində vəfat edən alim arxasında zəngin elmi irs qoyub. Bu gün onun adı müasir fizikanın inkişafında mühüm rol oynamış alimlər sırasında çəkilir və dünya elminin ən nüfuzlu simalarından biri kimi hörmətlə xatırlanır.
Məhəmməd Əbdüs Salamın həyat yolu göstərir ki, elmə olan bağlılıq, əzmkarlıq və biliyə sadiqlik insanı qlobal miqyasda tanınan şəxsiyyətə çevirə bilər. Onun irsi yeni nəsil alimlər üçün ilham mənbəyi olaraq qalır.
imza.info