Cəmil Meriç (1916–1987) XX əsr Türkiyə ədəbiyyatının və fikir dünyasının özünəməxsus simalarından biridir. O, yazıçı, tərcüməçi, ədəbiyyat tarixçisi və mütəfəkkir kimi fəaliyyət göstərib. Onun yaradıcılığının əsas xəttini Şərq və Qərb, modernləşmə, mədəniyyət, ədəbiyyat və insan düşüncəsi ilə bağlı axtarışlar təşkil edir.
Meriçin yaradıcılığında ən mühüm məsələlərdən biri özünü və cəmiyyəti tanımaq problemidir. O, Qərbin düşüncə sistemlərini yaxından araşdırır, eyni zamanda Şərqin tarixi və mədəni irsinin dəyərini müdafiə edirdi. Onun fikrincə, bir cəmiyyət öz keçmişini və mədəni yaddaşını anlamadan gələcəyini sağlam şəkildə qura bilməz.
Cəmil Meriç fransız ədəbiyyatına xüsusi maraq göstərib və bir sıra mühüm əsərləri türk dilinə çevirib. Honoré de Balzac, Victor Hugo, Jean-Jacques Rousseau və başqalarının əsərləri ilə bağlı çalışmaları onun tərcüməçi və ədəbiyyat araşdırmaçısı kimi fəaliyyətinin mühüm hissəsidir.
Onun “Bu Ülke”, “Ümrandan Uygarlığa”, “Kırk Ambar”, “Bir Dünyanın Eşiğinde” və “Jurnal” kimi əsərləri Türkiyənin fikir və ədəbiyyat mühitində geniş tanınır. “Bu Ülke” xüsusilə onun düşüncə dünyasını anlamaq üçün əsas mətnlərdən biri hesab olunur.
Cəmil Meriçin həyatının mühüm tərəflərindən biri də görmə qabiliyyətini itirməsinə baxmayaraq yazmaqdan və düşünməkdən əl çəkməməsidir. O, həyatının sonrakı dövründə əsərlərini köməkçilərinə diktə edərək yazmağa davam edib.
Meriçin irsi hazırda da müzakirə olunur. Çünki onun yazılarında yalnız müəyyən bir dövrün Türkiyəsi deyil, Şərqin Qərblə münasibəti, modernləşmə, mədəni kimlik və insanın özünü axtarması kimi daha geniş məsələlər əks olunur.
Cəmil Meriç üçün kitab sadəcə məlumat mənbəyi deyil, insanın özünü və dünyanı tanımasının vasitəsi idi. Onun yaradıcılığını maraqlı edən də məhz bu düşüncə axtarışıdır.
imza.info