{"id":495,"date":"2026-04-15T00:39:25","date_gmt":"2026-04-14T20:39:25","guid":{"rendered":"https:\/\/imzanesrlerevi.az\/?p=495"},"modified":"2026-04-15T00:39:25","modified_gmt":"2026-04-14T20:39:25","slug":"razim-eliyev-mif-%c9%99b%c9%99di-guzgudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imza.info\/?p=495","title":{"rendered":"Razim \u018fliyev: Mif \u0259b\u0259di g\u00fczg\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>MIF \u018fB\u018fDI G\u00dcZG\u00dcD\u00dcR<\/strong><\/p>\n<p>I\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131n \u00f6vlad\u0131.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rl\u0259rind\u0259 Kainat v\u0259 yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n mifik izah\u0131n\u0131 verir.Kainat\u0131n izah\u0131 M\u0130f-din- dil- f\u0259ls\u0259f\u0259 d\u00fcy\u00fcn\u00fcnd\u0259dir v\u0259 el\u0259 bu d\u00fcy\u00fcn\u00fcn a\u00e7mas\u0131 da mifl\u0259rin g\u00fczg\u00fcs\u00fcnd\u0259 din-f\u0259ls\u0259f\u0259- dil sintezinin anla\u015f\u0131lams\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Madd\u0259 v\u0259 anti madd\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda \u0259n ki\u00e7ik v\u0259 h\u0259m d\u0259 g\u00fcc\u00fc \u0259n b\u00f6y\u00fck olan hiss\u0259ciyin izah\u0131 olmasa da , y\u0259ni bu h\u0259l\u0259 he\u00e7 kiim t\u0259r\u0259find\u0259n izah edilm\u0259yib ,t\u0259rifini verir.bu hiss\u0259cikl\u0259 kainat\u0131n r\u0259mzl\u0259r, i\u015far\u0259l\u0259r, s\u00f6zl\u0259rd\u0259 gizl\u0259n\u0259n, hadis\u0259l\u0259rl\u0259 veril\u0259n ipucu, sirl\u0259rin \u0259sliind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f olanlarda saxland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir<\/p>\n<p>Nec\u0259 ki, h\u0259r \u015fya bir d\u0259lil, bir ay\u0259 oldu\u011fu kmi g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz v\u0259 anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u0259r n\u0259sn\u0259 d\u0259 bir ay\u0259, bir d\u0259lildir, simvoldur.\u00d6Z\u00fcnd\u0259 yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n sir\u0259rini \u0259s edirir.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli alim bunlar\u0131 G\u00fczg\u00fc v\u0259 inikas metodu il\u0259 bunlar\u0131 izah etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.R.\u018fliyev izah edir ki, q\u0259dim \u015fumeer t\u00fcrk yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259slind\u0259 bu g\u00fcn elmin axtard\u0131\u011f\u0131 ki\u00e7ik n\u00fcanslar i\u015far\u0259l\u0259rin v\u0259 simvollar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 gizlidir.V\u0259 m\u00fcasir sivilizasiyan\u0131n a\u011fl\u0131na yatmayan bir m\u0259s\u0259l\u0259 odur ki, d\u00fcnyan\u0131n mahiyy\u0259ti v\u0259 d\u0259rki mifik-arxaikd\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r m\u00fcasir elmi fikirl\u0259rl\u0259r \u00fcst \u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7\u0259ri \u015f\u0259h\u0259r q\u0131z qalas\u0131-yaran\u0131\u015f v\u0259 kainat haqq\u0131nda\u00a0 f\u0259ls\u0259fi bax\u0131\u015flar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n q\u0259dim s\u0259n\u0259t m\u00f6c\u00fcz\u0259si .Sirl\u0259rin a\u00e7\u0131m\u0131nda t\u00fcrk \u015fumer\u00a0 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bir a\u00e7ard\u0131r.<\/p>\n<p>Nizamid\u0259n:d\u00fcy\u00fcn d\u00fcy\u00fcn \u00fcst\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb, doqquz f\u0259l\u0259yin d\u00fcy\u00fcnl\u0259ri,Bir \u00e7ox d\u00fcy\u00fcn var ki, a\u00e7ard\u0131r a\u00e7ar.<\/p>\n<p>D\u00fcnuyn\u0131, yaran\u0131\u015f\u0131 anlamaq, kainatdak\u0131 sirl\u0259ri\u00a0 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u018fsas prinsip:ikili t\u0259f\u0259kk\u00fcr, \u0259kslikl\u0259rin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 inikas \u00a0prinsipi.<\/p>\n<p>\u00dcst d\u00fcnyada n\u0259 vasa alt d\u00fcnyada da onun \u015f\u0259kli inikas\u0131 vard\u0131r.T\u00fcrk \u015fumer d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259sas yeri ali \u00fc\u00e7l\u00fck-g\u00f6y hava su, i\u015f\u0131\u011fa m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u015f\u0259ffafd\u0131r.-v\u0259hd\u0259t dir<\/p>\n<p>Bilik, inam v\u0259 informasiyan\u0131n sintezi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00fcnyada g\u00fczg\u00fc rolunu oynayan su.yuxar\u0131da n\u0259 varsa a\u015fa\u011f\u0131da inikas\u0131d\u0131r.d\u00fcnyan\u0131 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn mifiki modell\u0259ri\u00a0 ara\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yaran\u0131\u015f g\u00fczg\u00fc-su il\u0259 ba\u015flay\u0131rsa, \u00f6l\u00fcm-son da su-g\u00fczg\u00fc il\u0259 olur.<\/p>\n<p>Mifologoya<\/p>\n<p>T\u00fcrk-nuhun o\u011flunun ad\u0131<\/p>\n<p>Su yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr.Su yerd\u0259dir.G\u00f6y\u00fc yerd\u0259 \u0259ks etdirir.G\u00f6y yerd\u0259kil\u0259rin sur\u0259tidir, yaxud da yer g\u00f6yd\u0259kil\u0259ri \u0259ks edir.Ger\u00e7\u0259kd\u0259 olanlar\u0131 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fczg\u00fc a\u011flabatan \u00fcsuldur.\u0130nsan \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u00fcr, nec\u0259 oldu\u011funu, g\u00f6rk\u0259mini bilmir .Bunu ancaq g\u00fczg\u00fcy\u0259 baxmaqla anlay\u0131r.Dem\u0259k ki, g\u00fcg\u00fc \u0259slind\u0259 ger\u00e7\u0259kd\u0259 olan, ancaq bizim g\u00f6rm\u0259diyimiz, ya da f\u0259rqind\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u0259qiq\u0259ti, varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>G\u00fczg\u00fc \u00f6z\u00fc bir yaland\u0131r.Y\u0259ni g\u00fczg\u00fcd\u0259 h\u0259yat yoxdur, amma g\u00fczg\u00fc \u00f6z cans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 biz\u0259 h\u0259yat\u0131 tan\u0131d\u0131r.Bir d\u0259 bu bax\u0131mdan g\u00fczg\u00fc \u00fcsulu h\u0259m maraql\u0131,\u00a0 h\u0259m d\u0259 ger\u00e7\u0259kdir.<\/p>\n<p>Qurd-biz qurdu indiy\u0259 q\u0259d\u0259r mifoloji bir az da tarixin g\u00f6z\u00fcn\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015f ilahilikl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirdik.\u0130ndi m\u0259lum oldu ki, qurd \u0259sllind\u0259 g\u00f6yd\u0259ki qurd b\u00fcrc\u00fcd\u00fcr v\u0259<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00fcn qala dem\u0259k oldu\u011funu &#8230;Yer adlar\u0131n\u0131n f\u0259rqli a\u00e7\u0131m\u0131n\u0131 veriri v\u0259 bu zaman bidiyimiz adlar \u00f6z mnas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir.S\u00f6zl\u0259rin d\u0259 a\u00e7ams\u0131 bildiyimiz \u0259n\u0259n\u0259vi izahdan f\u0259rqli verilir v\u0259 ortaya maraql\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.h\u0259r s\u00f6z \u0259slind\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 daha f\u0259rqli mahiyy\u0259t da\u015f\u0131\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Q\u0259dim t\u00fcrk \u015fumer d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 dill\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi m\u0259tl\u0259bl\u0259r\u0259 f\u0259rqli yana\u015faraq f\u0259rqli ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir.<\/p>\n<p>D\u00f6rd \u00fcns\u00fcr\u0259 bir d\u0259 s\u0259s \u0259lav\u0259 olunur.d\u00f6rd \u00fcns\u00fcr s\u0259sl\u0259 birl\u0259\u015f\u0259nd\u0259 kainat\u0131n canlanmas\u0131 ba\u015flay\u0131r.H\u0259r ba\u015flan\u011f\u0131c is\u0259 bir dur\u011funlu\u011fa dayan\u0131r.Yaran\u0131\u015f\u0131 d\u0259rketm\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131xan xaotikliyi harmoniyaya aparaan br konsepsiya qoymu\u015fdur ortaya.Etrusklar\u0131 ara\u015f\u0131ranlar onun qeyri adi bir dil\u0259 sahib mill\u0259t oldu\u011funu v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 anla\u015f\u0131lmaz olduqlar\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r.\u00d6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus etrusk yaz\u0131\u0131lar\u0131 aliml\u0259ri\u00a0 heyr\u0259tl\u0259ndirdi.BU yaz\u0131lar h\u0259m sa\u011fdan sola, soldan sa\u011fa, yuar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya, a\u015fa\u011f\u0131dan yuxarlya oxunur, \u00e7evrilmi\u015f h\u0259rfl\u0259r vard\u0131r, h\u0259r h\u0259rfin yerin\u0259 ba\u015fqas\u0131 d\u00fc\u015f\u0259 bilir.Bunalr anla\u015f\u0131lmazl\u0131q yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Izah edilmirdi.Aliml\u0259r bu yaz\u0131lar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn q\u0259dim dill\u0259rind\u0259 oxuma\u011fa c\u0259hd edirl\u0259r yaln\u0131z t\u00fcrk dilind\u0259n ba\u015fqa.Ancaq bunu g\u00fczg\u00fc prinsipi il\u0259 oxuduqda m\u0259ulm oldu ki bu yaz\u0131lar el\u0259 t\u00fcrkc\u0259dir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259xfilik qrifi, yaxud<\/p>\n<p>\u201cAyd\u0131nl\u0131\u011fa do\u011fru\u201d \u0130B-d\u0259 \u201c\u0130zimiz\u201d i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlarda it\u0259n m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 tan\u0131d\u0131lmas\u0131, tan\u0131nm\u0131\u015f alim,fizik, filosof, t\u0259qdiqat\u00e7\u0131 Razim \u018fliyevl\u0259 maraql\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irdi. Razim \u018fliyev ixtisasca fizikdir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedoqoji Univerisitetini v\u0259 Bak\u0131 Ali partiya m\u0259kt\u0259bini bitirib.Uzun ill\u0259r d\u00f6vl\u0259t qullu\u011funda cal\u0131\u015f\u0131b.Birinci d\u0259r\u0259c\u0259li d\u00f6vl\u0259t qulluqcusudur.AMEA F\u0259ls\u0259f\u0259, Sosiologiya v\u0259 H\u00fcquq institutunda Yaran\u0131\u015f haqq\u0131nda T\u00fcrk \u015eumer d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc probleml\u0259rinin t\u0259dqiqi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub v\u0259 haz\u0131rda bu istiqam\u0259td\u0259 ara\u015fd\u0131malar\u0131n\u0131 davam etdirir.Elmi-f\u0259ls\u0259fi d\u0259y\u0259ri v\u0259 mahiyy\u0259ti, yenilikl\u0259ri il\u0259 secil\u0259n \u201dM\u0259xfilik qrifi, yaxud mif, f\u0259ls\u0259f\u0259, din, dil d\u00fcy\u00fcn\u00fc\u201d, \u201cT\u00fcrk- \u015fumer d\u00fcnyagr\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 dil\u201d,\u201dO\u011fuz d\u00fcnyan\u0131 d\u0259rketm\u0259nin a\u00e7ar\u0131d\u0131r\u201d,\u201cMusiqi f\u0259ls\u0259f\u0259sinin genezisi\u201d kitablar\u0131n\u0131n v\u0259 onlarla maraql\u0131 m\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n<p>Razim \u018fliyev q\u0259dim yaz\u0131l\u0131 abid\u0259l\u0259ri, da\u015f kitab\u0259l\u0259rd\u0259ki sirli t\u0259svirl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus metodlarla a\u00e7\u0131r v\u0259\u00a0 simvollar\u0131 oxuyur.Adi halda he\u00e7 bir m\u0259na ifad\u0259 etm\u0259y\u0259n r\u0259mzl\u0259r v\u0259 simvollar\u0131 g\u00fczg\u00fc oxunu\u015fu il\u0259 oxuyaraq onlar\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259rin m\u0259na da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 tarixin bilinm\u0259y\u0259n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n verdiyi\u00a0 x\u0259b\u0259rl\u0259ri biz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0259dim t\u00fcrk \u015fumer d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 dill\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi m\u0259tl\u0259bl\u0259r\u0259 f\u0259rqli yana\u015faraq ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir.<\/p>\n<p>Su yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr dey\u0259n alim\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyan\u0131n mahiyy\u0259ti v\u0259 d\u0259rk edilm\u0259sind\u0259 mifik-arxaik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r m\u00fcasir elmi fikirl\u0259rl\u0259rl\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>O \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n mifik izah\u0131n\u0131 verir:kainat\u0131n izah\u0131 mif-din- dil- f\u0259ls\u0259f\u0259 d\u00fcy\u00fcn\u00fcnd\u0259dir v\u0259 el\u0259 bu d\u00fcy\u00fcn\u00fcn a\u00e7mas\u0131 da mifl\u0259rin g\u00fczg\u00fcs\u00fcnd\u0259 mif-din-f\u0259ls\u0259f\u0259- dil sintezinin anla\u015f\u0131lams\u0131ndad\u0131r, deyir. Alim, bu q\u0259na\u0259tini ikili t\u0259f\u0259kk\u00fcr, \u0259kslikl\u0259rin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 inikas\u00a0 prinsipi il\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r hans\u0131 xalqa v\u0259 dil\u0259 aid oldu\u011fu bilinm\u0259y\u0259n m\u0259\u015fhur Etrusk yaz\u0131lar\u0131n\u0131\u00a0 el\u0259 bu prinsipl\u0259 oxuyan alim bu yaz\u0131lar\u0131n t\u00fcrk xalq\u0131na v\u0259 t\u00fcrk dilin\u0259 m\u0259nsub oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edib.<\/p>\n<p>Sonda alim ona veril\u0259n suallar\u0131 cavabland\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MIF \u018fB\u018fDI G\u00dcZG\u00dcD\u00dcR I\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131n \u00f6vlad\u0131. \u018fs\u0259rl\u0259rind\u0259 Kainat v\u0259 yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n mifik izah\u0131n\u0131 verir.Kainat\u0131n izah\u0131 M\u0130f-din- dil- f\u0259ls\u0259f\u0259 d\u00fcy\u00fcn\u00fcnd\u0259dir v\u0259 el\u0259 bu d\u00fcy\u00fcn\u00fcn a\u00e7mas\u0131 da mifl\u0259rin g\u00fczg\u00fcs\u00fcnd\u0259 din-f\u0259ls\u0259f\u0259- dil sintezinin anla\u015f\u0131lams\u0131ndad\u0131r. Madd\u0259 v\u0259 anti madd\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda \u0259n ki\u00e7ik v\u0259 h\u0259m d\u0259 g\u00fcc\u00fc \u0259n b\u00f6y\u00fck olan hiss\u0259ciyin izah\u0131 olmasa da , y\u0259ni bu h\u0259l\u0259 he\u00e7 kiim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":496,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=495"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":497,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/495\/revisions\/497"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}