{"id":457,"date":"2026-04-13T07:04:36","date_gmt":"2026-04-13T03:04:36","guid":{"rendered":"https:\/\/imzanesrlerevi.az\/?p=457"},"modified":"2026-04-13T07:04:43","modified_gmt":"2026-04-13T03:04:43","slug":"abdulah-r%c9%99c%c9%99b-baysun-turkustan-istiqlal-mubariz%c9%99si-v%c9%99-env%c9%99r-pasa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imza.info\/?p=457","title":{"rendered":"Abdulah R\u0259c\u0259b Baysun  T\u00fcrk\u00fcstan istiqlal m\u00fcbariz\u0259si v\u0259 \u018fnv\u0259r Pa\u015fa"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/imza.info\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0259nnvvr.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-458\" src=\"https:\/\/imza.info\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0259nnvvr-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/imza.info\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0259nnvvr-300x300.jpg 300w, https:\/\/imza.info\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0259nnvvr-150x150.jpg 150w, https:\/\/imza.info\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/\u0259nnvvr.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>(Kitab\u0131ndan bir par\u00e7a)<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259r d\u0259qiq\u0259 b\u00f6y\u00fck bir h\u0259yacan i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u018fnv\u0259r Pa\u015faya ruslar\u0131n t\u00fcf\u0259ngl\u0259rinin v\u0259 m\u0259rmil\u0259rinin \u00e7ox olmas\u0131 \u0130brahim\u00a0\u00a0 Lakay\u0131n \u0259sg\u0259rl\u0259rinin ruslara h\u00fccum etm\u0259l\u0259rinin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259m\u0259si, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fccumlar edilm\u0259y\u0259c\u0259yini bildir\u0259n m\u0259ktublar g\u00f6nd\u0259rildi. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 hac\u0131 Sami b\u0259yin tapan\u00e7as\u0131 il\u0259 lakay \u0259sg\u0259rl\u0259rini\u00a0 yaralad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 duyan\u00a0 \u0130brahim \u00e7ox \u0259s\u0259bl\u0259\u015fir. \u018fnv\u0259r pa\u015fan\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradan bu hadis\u0259 d\u0259 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilir. Ruslar is\u0259 Marozov v\u0259 hey\u0259tind\u0259 olan \u0259sg\u0259rl\u0259r s\u0259rb\u0259st burax\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 halda b\u00f6y\u00fck bir h\u00fccuma ke\u00e7\u0259c\u0259kl\u0259rini bildirirl\u0259r. Bir az sonra\u00a0 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 yard\u0131ma g\u0259l\u0259n bir rus birliyinin D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259y\u0259 do\u011fru yax\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131 x\u0259b\u0259ri e\u015fidilir. D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259 sava\u015f\u0131n\u0131n son v\u0259ziyy\u0259tini \u00f6yr\u0259n\u0259n Pa\u015fa laz\u0131m\u0131\u00a0 t\u0259dbirl\u0259rin al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yan\u0131nda olan dostlar\u0131ndan \u00dcsk\u00fcdarl\u0131 \u0130smay\u0131l\u00a0 Haqq\u0131 b\u0259y\u0259 D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259y\u0259 getm\u0259yini \u0259mr edir. d\u00fcnya birinci h\u0259rbind\u0259n \u0259vv\u0259l Ka\u015fkarda el\u0259c\u0259 d\u0259 Hoten, Ko\u015far \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 kurslar il\u0259 \u015f\u0259rqi T\u00fcrk\u00fcstan g\u0259cl\u0259rin\u0259 fikir olaraq b\u00f6y\u00fck maarif\u00e7ilik xidm\u0259ti ver\u0259n \u0130smay\u0131l Haqq\u0131 b\u0259y birinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin\u00a0 sonunda Da\u015fk\u0259nd v\u0259\u00a0 \u0259traf\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 Buxarada maarif m\u00fcf\u0259ti\u015fliyi v\u0259zif\u0259sini icra etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Orta Asiyadak\u0131 t\u00fcrkl\u0259rin Himalaya da\u011flar\u0131n\u0131n \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259ki\u00a0 Hoten \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin G\u00fcm\u00fc\u015ft\u0259p\u0259 \u0259traf\u0131na q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 \u015e\u0259rqi Buxara\u00a0 inqilab\u0131ndan sonra da i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130smay\u0131l b\u0259y \u015e\u0259rqi Buxaradak\u0131 Turan u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u018fnv\u0259r Pa\u015fa v\u0259 Hac\u0131 Sami b\u0259yin zaman\u0131nda\u00a0\u00a0 silaha sar\u0131laraq\u00a0 T\u00fcrkl\u0259rin bir c\u0259bh\u0259d\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir. At\u0131n\u0131n Lakaylar t\u0259r\u0259find\u0259n o\u011furland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n\u00a0 \u0130smay\u0131l b\u0259y \u018fnv\u0259r Pa\u015fan\u0131n at\u0131na min\u0259r\u0259k yola \u00e7\u0131x\u0131r. Gec\u0259 D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259 h\u00f6kum\u0259t\u00a0 evin\u0259 yax\u0131nla\u015fark\u0259n Nafi b\u0259yl\u0259 s\u0259sl\u0259rind\u0259n bir-birl\u0259rini tan\u0131y\u0131rlar. Ordan Osman Hoca, \u018flirza b\u0259y v\u0259 Nafi b\u0259yl\u0259 bir yerd\u0259 G\u00f6yda\u015fa qay\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>1921-ci il: D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f <\/strong><\/p>\n<p>Silahlar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u0259h\u0259ri t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259yik. Ya\u011f\u0131\u015fl\u0131,\u00a0 soyuq bir g\u00fcnd\u00fcr. Bayrama haz\u0131rla\u015fan \u015f\u0259h\u0259r mat\u0259m\u00a0 i\u00e7\u0259risind\u0259dir. \u018fnv\u0259r Pa\u015fan\u0131n qurtar\u0131b birl\u0259\u015f\u0259rik \u00fcmidi il\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rd\u0259n birind\u0259 gizl\u0259nm\u0259y\u0259 q\u0259rar verdik. H\u00f6kum\u0259t dair\u0259l\u0259rind\u0259 qiym\u0259tli \u0259\u015fyalar\u0131n bel\u0259 al\u0131nmas\u0131na vaxt yoxdur. Yaln\u0131z bir qism s\u0259n\u0259d v\u0259 ka\u011f\u0131zlar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bilirdi. Gec\u0259 saat 12- dir, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131r\u0131q. Xalq bir t\u0259r\u0259fd\u0259n &#8220;bizi ruslar\u0131n \u0259lind\u0259 qoymay\u0131n&#8221; &#8211; dey\u0259 \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131rlar. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 qalan y\u0259hudil\u0259r d\u0259rhal Marozova m\u00fccahidl\u0259rin \u015f\u0259h\u0259ri t\u0259rk etdikl\u0259rini x\u0259b\u0259r verirl\u0259r. El\u0259 o saat ruslarla dostluq ed\u0259n Lakay \u0130brahim d\u0259 \u0259rzaq g\u00f6nd\u0259rm\u0259k b\u0259han\u0259si il\u0259 ruslara yard\u0131m edir. m\u00fccahidl\u0259rin\u00a0 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini\u00a0 izl\u0259y\u0259n v\u0259 Lakay \u0130brahimin adamlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n\u00a0 y\u0259hudil\u0259r vaxt\u00a0 itirm\u0259d\u0259n m\u00fccahidl\u0259rin\u00a0 \u0259leyhin\u0259 olaraqa \u018fmir t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 olan Lakaylar il\u0259 birl\u0259\u015firl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u018fnv\u0259r Pa\u015fan\u0131n gec\u0259 yar\u0131s\u0131\u00a0 da\u011fa \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u018fnv\u0259r Pa\u015fan\u0131\u00a0 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r\u0259kat\u00e7\u0131lar G\u00f6yda\u015fa h\u00fccum\u00a0 ed\u0259c\u0259kdil\u0259r. \u018fn Pa\u015fa \u0130brahimi \u00e7a\u011f\u0131raraq \u0259sil niyy\u0259tini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259yir. \u0130brahim Lakay t\u0259bii ki, niyy\u0259tini gizl\u0259dir. Gec\u0259 saat 2-d\u0259 Pa\u015fan\u0131n saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u00a0 evin \u0259traf\u0131nda qulaq bat\u0131ran bir gurultu e\u015fidilir. Silahl\u0131 Lakan \u0259sg\u0259rl\u0259ri d\u0259rhal da\u011fa do\u011fru \u00e7\u0131x\u0131n\u0131\u015f dey\u0259 ba\u011f\u0131r\u0131rd\u0131lar. \u018fnv\u0259r Pa\u015fa \u0130brahim Lakay dan soru\u015fur:<\/p>\n<p>&#8211; Gec\u0259 yar\u0131s\u0131 etdkl\u0259riniz n\u0259 dem\u0259kdir?<\/p>\n<p>&#8211; Pa\u015fam, Osman Xoca v\u0259 \u018flirza b\u0259y D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131blar&#8230; Sizi g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu t\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 g\u0259lirmi\u015fl\u0259r. Siz\u0259 bir z\u0259r\u0259r g\u0259l\u0259r qorxusu il\u0259 evi t\u0259rk ed\u0259r\u0259k t\u0259p\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 m\u00fcnasib bildik &#8211; dey\u0259n\u00a0 \u0130brahim\u0259 \u018flirza b\u0259yl\u0259rin buraya g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259yini Pa\u015fa n\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u015fa salsa da onlar \u00f6z bildiyind\u0259n qalm\u0131rlar. Eyni zamanda d\u00fc\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 silahlanaraq\u00a0 Pa\u015fan\u0131n yan\u0131nda olan \u0130smay\u0131l\u011f Haqq\u0131, Bart\u0131nl\u0131 M\u00fchiddin b\u0259yl\u0259 b\u0259rab\u0259r dig\u0259rl\u0259rinin d\u0259\u00a0 silahlar\u0131n\u0131 ist\u0259yirl\u0259r. Bu silah bir d\u0259f\u0259 verilmi\u015fdir. \u0130kinci d\u0259f\u0259 verilm\u0259z dey\u0259 ald\u0131qlar\u0131 s\u0259rt cavab ver\u0259r\u0259k da\u011fa \u00e7\u0131x\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn is rarla dedikl\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 dururlar. Pa\u015fan\u0131n \u0259mri il\u0259 heyvanlar\u0131 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ged\u0259nl\u0259r axurda Pa\u015fan\u0131n at\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcrl\u0259r v\u0259 Pa\u015faya\u00a0 bildirirl\u0259r. At\u0131 g\u0259tirilm\u0259diyi halda bir yer\u0259 getm\u0259y\u0259c\u0259yini s\u00f6yl\u0259y\u0259n Pa\u015fan\u0131n at\u0131, \u0130brahim Lakay\u0131n \u0259mri il\u0259 g\u0259tirilir. Pa\u015fa atl\u0131 \u00e7evr\u0259si silahl\u0131, ancaq \u00e7\u0131x\u0131lan yolun \u00e7ox pal\u00e7\u0131ql\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u0259n Pa\u015fan\u0131n \u0259mri il\u0259 silahda\u015flar\u0131n\u0131n da atlar\u0131 lakaylar t\u0259r\u0259find\u0259n geri veril\u0259r\u0259k t\u0259p\u0259y\u0259 qalx\u0131rlar. Bir azdan\u00a0 \u0259traf\u0131n\u0131n lakan \u0259sg\u0259rl\u0259ri il\u0259 m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n \u018fnv\u0259r Pa\u015fa yen\u0259 \u0130brahimi \u00e7a\u011f\u0131raraq:<\/p>\n<p>&#8211; \u018flirza b\u0259yin g\u0259l\u0259c\u0259yini b\u0259han\u0259\u00a0 ed\u0259r\u0259k bizl\u0259ri g\u0259tirdiyiniz bu yerd\u0259 m\u0259qs\u0259diniz \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdirmi? Bel\u0259 bir niyy\u0259tin varsa, yax\u015f\u0131 bil ki, bu tapan\u00e7amla \u0259vv\u0259lc\u0259 s\u0259n \u00f6l\u0259rs\u0259n! &#8211; deyir.<\/p>\n<p>Pis niyy\u0259ti olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 vur\u011fulama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan \u0130brahim Lakaya \u018fnv\u0259r Pa\u015fa \u0259traf\u0131n\u0131 sarmalayan lakay \u0259sg\u0259rl\u0259rini g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k:<\/p>\n<p>&#8211; Bunlar n\u0259dir?<\/p>\n<p>D\u0259rhal da\u011f\u0131lmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130brahim Lakay\u0131n verdiyi \u0259mirl\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259r m\u00fchasir\u0259ni geni\u015fl\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Sabaha q\u0259d\u0259r saxlan\u0131lan h\u0259min t\u0259p\u0259d\u0259n qay\u0131dan Pa\u015fa ota\u011f\u0131ndak\u0131 \u0259\u015fyalar\u0131n da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Etdiyi t\u0259zyiql\u0259 lakay\u0131n \u0259sg\u0259rl\u0259ri \u0259\u015fyalar\u0131 geri qaytar\u0131rlar. Bu vaxt \u018ffqan\u0131standan g\u0259l\u0259n Nurullah xan tabe\u00e7iliyind\u0259ki hey\u0259td\u0259 G\u00f6yda\u015fa g\u0259lmi\u015fdi. H\u0259tta \u018fnv\u0259r Pa\u015faya qar\u015f\u0131 edil\u0259c\u0259k bu sui-q\u0259sd m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u0259n \u0259fqan hny\u0259tinin r\u0259isi \u0130brahim Lakaya bu \u00e7irkin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck\u00a0 bir m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u011f\u0131r s\u00f6zl\u0259rl\u0259 bildirir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u0259qdim ed\u0259ni: Nurbaqi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; (Kitab\u0131ndan bir par\u00e7a) H\u0259r d\u0259qiq\u0259 b\u00f6y\u00fck bir h\u0259yacan i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u018fnv\u0259r Pa\u015faya ruslar\u0131n t\u00fcf\u0259ngl\u0259rinin v\u0259 m\u0259rmil\u0259rinin \u00e7ox olmas\u0131 \u0130brahim\u00a0\u00a0 Lakay\u0131n \u0259sg\u0259rl\u0259rinin ruslara h\u00fccum etm\u0259l\u0259rinin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259m\u0259si, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00fccumlar edilm\u0259y\u0259c\u0259yini bildir\u0259n m\u0259ktublar g\u00f6nd\u0259rildi. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 hac\u0131 Sami b\u0259yin tapan\u00e7as\u0131 il\u0259 lakay \u0259sg\u0259rl\u0259rini\u00a0 yaralad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 duyan\u00a0 \u0130brahim \u00e7ox \u0259s\u0259bl\u0259\u015fir. \u018fnv\u0259r pa\u015fan\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradan bu hadis\u0259 d\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-457","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=457"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":459,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/457\/revisions\/459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}