{"id":2125,"date":"2026-06-09T10:44:55","date_gmt":"2026-06-09T06:44:55","guid":{"rendered":"https:\/\/imza.info\/?p=2125"},"modified":"2026-06-09T11:58:27","modified_gmt":"2026-06-09T07:58:27","slug":"dunya-%c9%99d%c9%99biyyatinda-%c9%99n-aktual-roman-movzusu-iqlim-bohrani-v%c9%99-insan-taleyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imza.info\/?p=2125","title":{"rendered":"\u018fn aktual roman m\u00f6vzusu"},"content":{"rendered":"<p class=\"isSelectedEnd\">XXI \u0259srin ikinci r\u00fcb\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoyan d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131 yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. \u018fg\u0259r XX \u0259srin romanlar\u0131nda m\u00fcharib\u0259l\u0259r, ideoloji qar\u015f\u0131durmalar v\u0259 f\u0259rdin daxili b\u00f6hran\u0131 \u0259sas m\u00f6vzulardan idis\u0259, bu g\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti narahat ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 onun insan h\u0259yat\u0131na t\u0259siridir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnya roman\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u0259n aktual m\u00f6vzu iqlim b\u00f6hran\u0131, ekoloji f\u0259lak\u0259tl\u0259r v\u0259 bu prosesl\u0259rin insan taleyind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r hesab olunur.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131nda &#8220;Climate Fiction&#8221; v\u0259 ya q\u0131saca &#8220;Cli-Fi&#8221; adlanan yeni bir istiqam\u0259t formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Bu romanlar yaln\u0131z t\u0259bi\u0259tin m\u0259hvind\u0259n dan\u0131\u015fm\u0131r; onlar insanlar\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyaya nec\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7 etdiyini, yeni sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurdu\u011funu v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 dair \u00fcmidl\u0259rini nec\u0259 qorudu\u011funu ara\u015fd\u0131r\u0131r. \u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar qeyd edirl\u0259r ki, iqlim m\u00f6vzusu art\u0131q elmi fantastikan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015faraq m\u00fcasir realist roman\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Bu m\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131 t\u0259sad\u00fcfi deyil. Qlobal istil\u0259\u015fm\u0259, quraql\u0131qlar, me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131, da\u015fq\u0131nlar v\u0259 d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sinin qalxmas\u0131 milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Roman yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 bu hadis\u0259l\u0259ri sad\u0259c\u0259 statistik m\u0259lumat kimi deyil, insan talel\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259n t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bel\u0259likl\u0259, oxucu ekoloji b\u00f6hran\u0131n yaln\u0131z t\u0259bi\u0259t problemi deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi, sosial v\u0259 siyasi problem oldu\u011funu d\u0259rk edir.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">M\u00fcasir romanlarda iqlim b\u00f6hran\u0131 \u00e7ox vaxt miqrasiya problemi il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259qdim edilir. \u0130nsanlar ya\u015fad\u0131qlar\u0131 torpaqlar\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olur, yeni m\u0259kanlarda \u00f6z kimlikl\u0259rini qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n &#8220;ev&#8221;, &#8220;v\u0259t\u0259n&#8221;, &#8220;aidiyy\u0259t&#8221; kimi anlay\u0131\u015flar yenid\u0259n m\u0259naland\u0131r\u0131l\u0131r. Bir \u00e7ox t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, iqlim s\u0259b\u0259bli miqrasiya m\u00fcasir \u0259d\u0259biyyat\u0131n \u0259sas s\u00fcjet x\u0259ttin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p class=\"isSelectedEnd\">Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, s\u00fcni intellektin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 da m\u00fcasir roman\u00e7\u0131l\u0131qda yeni suallar do\u011furur. Yaz\u0131\u00e7\u0131lar insan v\u0259 texnologiya m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini, h\u0259qiq\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259sini v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin etik probleml\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bununla bel\u0259, bu m\u00f6vzu \u00e7ox vaxt iqlim b\u00f6hran\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259qdim olunur; \u00e7\u00fcnki h\u0259r iki m\u0259s\u0259l\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya roman\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 insan\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n planetd\u0259 ya\u015famaq m\u00fcbariz\u0259si dayan\u0131r. \u0130qlim b\u00f6hran\u0131, miqrasiya, texnologiya v\u0259 insan kimliyi kimi m\u00f6vzular bir-biri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259nir. M\u00fcasir roman art\u0131q yaln\u0131z f\u0259rdi talel\u0259ri deyil, b\u00fct\u00f6v b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n bir s\u0259n\u0259t n\u00f6v\u00fcn\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 XXI \u0259srin \u0259n aktual roman m\u00f6vzusu &#8220;iqlim b\u00f6hran\u0131 fonunda insan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k taleyi&#8221; kimi xarakteriz\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>imza.info<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XXI \u0259srin ikinci r\u00fcb\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoyan d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131 yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. \u018fg\u0259r XX \u0259srin romanlar\u0131nda m\u00fcharib\u0259l\u0259r, ideoloji qar\u015f\u0131durmalar v\u0259 f\u0259rdin daxili b\u00f6hran\u0131 \u0259sas m\u00f6vzulardan idis\u0259, bu g\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti narahat ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 onun insan h\u0259yat\u0131na t\u0259siridir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnya roman\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u0259n aktual m\u00f6vzu iqlim b\u00f6hran\u0131, ekoloji f\u0259lak\u0259tl\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2126,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,45,58,36,46,50,1],"tags":[],"class_list":["post-2125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-edbiyyat","category-layihlr","category-manset","category-mdniyyt","category-mulliflr","category-son-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2125"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2140,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2125\/revisions\/2140"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imza.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}